ESKOLA LERE ANAN TIMOR SIMU, SEKOMS HO VIVA DR. โAKARAโ.
Laรบtem, 18-03-2023, Atu minimiza lia falsu (HOAX),dezakredita informasaun Sabadu neโe, Sekretaria Estadu ba Komunikasaun Sosiรกl, Halaโo Kampaรฑa Nasionรกl Kombate HOAX no Promove Internet Saรบdavel, Liu husi Sensibilizasaun Literasia Dijitรกl, ba Estudantes Sekundรกriu Jerรกl Lere Anan Timor, Postu Administrativu Lospalos.
Antes hakat tama ba salaun neรฉbรฉ maka prepara husi Eskola Sekundรกriu Jerรกl Lere Anan Timor, Estudantes hamutuk ho manorin sira simu ho tebedai, dansa no formatura hodi hakilar Viva Sekretaria Estadu ba Komunikasaun Sosial., Viva Dr. Mericio AKARA, viva Eskola Lere Anan Timor.
Objetivu husi Kampaรฑa Nasionรกl Kombate HOAX no Promove Internet Saรบdavel, Liu husi Sensibilizasaun Literasia Dijitรกl maka oinsa atu nafatin apelu ba estudantes Eskola Secundario Lere Anan Timor atu bele utiliza plataforma dijitรกl ho pensamentu kritiku no matenek tamba era agora era dijitรกl.
Husi Plataforma oin oin ne’ebรฉ dadaun ne’e ejiste iha Timor leste, Mak Estadu iha hanoin oinsa atu kontrola sidadaun sira hodi utiliza Internet ba buat ne’ebรฉ Pozitivu no Benefisiu ba Futuru.
Tuir Sekretรกriu Estadu ba Komunikasaun Sosiรกl, Merรญcio Juvinal dos Reis โAKARAโ hateten, VIII Governu lideradu husi, Jenderal Taur Matan Ruak, liu husi SEKOMS, nafatin tau prioridade ba Kampaรฑa Nasionรกl Kombate HOAX no Promove Internet Saรบdavel, Liu husi Sensibilizasaun Literasia Dijitรกl, hodi prepara sidadaun hotu, liu-liu estudantes sira no prepara aan ho matenek wainhira utiliza plataforma dijital ho saudavel no seguru, tamba internet iha informasaun pozitivu no negativu tamba neรฉ, VIII Governu nia papel maka oinsรก utiliza internet ba umanidade ( intenet for humanity) ho saudavel.
“Governu hanoin sei la hapara Transformasaun Dijitalizasaun, maibรฉ Governu Nia hanoin hakarak prepara nia sidadaun sira, tanba iha erรก sira hanesan ne’e sidadaun sira tenki uza internet ho Pozitivu. Agora Dadaun mundu mรณs tama ona iha era diplomasia dijitรกl, tanba ba sidadaun ne’ebรฉ iha Kanal Youtube, Facebook, Instragram, Tiktok ne’e bele promove ona potensia Laรบtem nomos Timor nian, Konta tuir istรณria Laรบtem no potรฉnsia Timor Leste nian ba Mundu, entaun ho Era Dijitรกl ida ne’e sidadaun sira bele asume ona kna’ar ida ne’e, hateten โAKARAโ.
Uza Dijital Promove Kreatividade potensiรกl suku no aldeia nian, Munisรญpiu toรณ nasionรกl para ema hotu bele hatene, Turista no Investores sira bele mai loke kampu servisu iha ita nia rai, ida nemak susesu ne’ebรฉ sidadaun bele halo, wainhira hola parte iha Diplomasia Digitalizasaun, Hateten โAKARAโ
Plataforma dijitรกl sei la ses husi infraestrutura internet, entaun Governu sei asegura nafatin direitu ida ne’e, maibรฉ Governu mรณs desenvolve ona projetu Cabo Submarinu husi nasaun Australia mai Timor Leste nomรณs emprezariu Timor Oan lubuk ida komesa ona atu investe iha Cabo Submarinu husi nasaun Singapore mai Timor Leste, neรฉ sinal katak iha futuru kustu no rede ba internet iha Timor Leste sei diak liu no baratu, Hateten โAKARAโ.
Governu nia hakarak mak sidadaun Timor-Leste, hotu hotu iha kapasidade, skill utiliza mรฉdia sosiรกl ho pozitivu no matenek, hodi promove rai ida ne’e, e sai mรณs diplomata, no promove ba nasaun no mundu kona-ba Dezenvolvimentu Timor nian, Hateten โโAKARAโ.
Governante neโe mรณs kontente durante sensibilizasaun literasia dijitรกl ba eskola sira neโe, tuir nia observasaun katak, estudante sira komesa iha ona pensamentu kritiku no matenek hodi koaโlia kona-ba utiliza dijitรกlizasaun.
SEKOMS durante hala’o ona sensibilizasaun literasia dijitรกl ba Munisรญpiu 7 iha teritรณriu Timor-Leste hanesan, Munsรญpiu-Dili, Lospalos, Aileu, Ermera, Ainaro, Manufahi no Liquica nomos ba Eskola Sekundaria Katolika no Sekundรกria Jerรกl no Vokasional hamutuk 18, kada Sensibilizasaun partisipante husi Estudante no Profesor/a mais menus hamutuk 250 pesoas kasa Eskola.
Entertanu Konsileiru Konsellu Imprensa, Amito Araรบjo Qonusere, hateten katak, Promove Liberdade Imprensa no Liberdade Espresaun iha ambitu transformasaun dijitรกl iha Timor-Leste preve iha Konstituisaun RDTL asegura liberdade imprensa no liberdade espresaun hakerek, iha artigu 40/41 asegura liberdade fo espasu ba ema hotu atu espresa nia liberdade.
Lider otas nurak neรฉ salienta tan katak KI nafatin kopera ho SEKOMS hodi fahe informasaun liu husi Kampaรฑa Nasionรกl Kombate HOAX no Promove Internet Saรบdavel, Liu husi Sensibilizasaun Literasia Dijitรกl neโebรฉ durante neโe lao ona.
KI nafatin tau matan ba mรฉdia dijitรกl sira neโebรฉ maka produs notisia hodi lases husi kode etika jornalista tanba neรฉ KI sei nafatin kontrolu husi mรฉdia no produtu husi jornalista sira.
Reprezentante Country Diretรณr Plan Internasional, Ramalho Bareto reforsa, hatete katak, Iha tinan 2021 ita haree katak, iha 578 ne’ebรฉ mak utiliza Facebook barak ne’e persentajen karik bele dehan 80%, tuir fali mak Whatsap 197 ne’ebรฉ mak utiliza Whatsap, iha YouTube iha 195, TikTok 67, Messenger 35, Tuiter 17, Instagram 35.
Ba sira ne’ebรฉ mak uza plataforma ha’u mensiona iha ne’e, entaun iha hela de’it 17, entaun pertense sira ne’ebรฉ mak uza iha plataforma sira ne’ebรฉ mak anunsiu.
PLAN sempre nafatin halo kampaรฑia liu-liu ligadu ba kampaรฑia ne’ebรฉ di’ak, tamba dala barak feto sira iha hasoru asedu no tratamento ladiak husi individual neรฉbรฉ laiha responsavel iha media sosial. Sempre halo ida ne’e, para oinsรก bele promove alin feto sira ijola aan liu-liu alin feto sira oinsรก bele iha diretu hanesan mรณs mane sira, tanba ne’e mak PLAN nafatin sosializa ou kampaรฑa nafatin.
Iha biban ne’e mos Adjunto Rekursu Umanu Administrador Munisรญpiu Laรบtem Manuel Oliveira iha abertura hateten agradese ba SEKOMS bele partilla informasaun liuhusi Sensibiliza Literasia dijitรกl ba estudante sira nuneโe sira utiliza ho matenek.
SEKOMS nia programa neรฉ furak tebes tanba neโe husu estudantes sira atu aproveita hodi rona nuneรฉ bele implementa iha ida ida nia moris nomรณs bele mos atu haklaean liu tan siรฉnsia sira neโebรฉ maka sira hakarak estuda tanba google mak nuโudar banko de siรฉnsia nomรณs informasaun, Hateten Manuel.
Diretรณr Eskola Sekundรกria Jerรกl Lere Anan Timor Santos hateten, Kampaรฑa Nasionรกl Sensibilizasaun Literasia Dijitรกl no Promove Internet ne’e, bele ajuda ona Estudantes sira oinsรก sira bele uza Internet ho lolos, liu liu publikasaun imajem ka informasaun sira iha Plataforma Facebook,Whatsapp, Youtube no seluk tan.
Tanba Estudante Eskola Sekundรกria Jerรกl Lere Anan Timor, mesak iha kapasidade matenek, espera ho partilla informasaun ida neโe, estudante sira bele iha kapasidade liutan matenek no kritiku wainhira utiliza Plataforma dijitรกl.












Comment