DILI (MÍDAI SECOMS) — Sekretaria Estadu Komunikasaun Sosiál (SECOMS) ho Centro Audiovisual Max Stahl Timor-Leste (CAMSTL), sosializa “Serbisu Dijitalizasaun Hodi Salvaguarda Memória Audiovisual”, iha Auditóriu FCS-UNTL, Liceu, Dili, segunda-feira (05102026).
Sekretaria Estadu Komunikasaun Sosiál Expedito Loro Dias Ximenes hateten, sente onra no apresiasaun boot ba CAMSTL ba inisiativa importante ida ne’e.
“Atividade ne’e la’ós de’it kona-ba teknolójia no dijitalizasaun, maibé kona-ba proteje memória, istória no identidade nasionál Timor-Leste nian,” dehan SECOMS iha nia diskursu.
Nia esplika, ba nasaun ida, arkivu no dokumentasaun importante tebes tanba rai no preserva memória koletiva. Dokumentu, fotografia, vídeo, gravasaun áudio, mapa no entrevista bele sai evidénsia kona-ba oinsá nasaun moris, dezenvolve no enfrenta dezafiu iha tempu liubá.
“Ba Timor-Leste, dokumentu audiovisual sira iha valór boot liu tanba bele hatudu diretamente istória povu Timor-Leste, esperiénsia komunidade, kultura, luta no transformasaun sosiál,” nia hatutan.
“Maibé, dijitalizasaun la’ós de’it kona-ba transferensia vídeo ka áudio hosi formatu analójiku ba formatu dijital. Ita presiza mós garante metadata, katalog, armazenamentu, seguransa, asesu no preservasaun ba longuprazu,” nia dehan.
Governante ne’e mós hatete, memória nasionál ne’e sai fonte ba jerasaun aban-bainrua atu aprende, komprende no valoriza istória no identidade Timor-Leste. Tanba ne’e, salvaguarda memória audiovisual la’ós responsabilidade governu de’it, maibé responsabilidade instituisaun kultura, universidade, mídia, arkivu no komunidade tomak.
Ba jornalista sira, arkivu audiovisual bele sai fonte importante ba reportajen, investigasaun, dokumentáriu no fact-checking. Ba estudante no peskizadór, bele ajuda atu komprende di’ak realidade ohin hosi esperiénsia pasadu.
Ikus liu, ho espíritu kolaborasaun, SECOMS konvida parte hotu atu kontinua hametin kolaborasaun no partilha koñesimentu hodi uza teknolójia atu garante katak memória Timor-Leste sei moris no asesível ba jerasaun sira tuirmai.
“Ho liafuan hirak ne’e, ha’u deklara ofisialmente hahú atividade Sosializasaun Serbisu Dijitalizasaun Hodi Salvaguarda Memória Audiovisual,” nia deklara.












Comment